Waarom de kerstboom in Spanje op 8 december komt

In Spanje begint kerst officieel op 8 december. Op die dag zetten gezinnen hun kerstboom en kerststal op, een traditie met een sterke religieuze en culturele betekenis.

Wist je dat Spanjaarden op 8 december de kerstboom plaatsen? 

Wie in december door Spanje reist, merkt het meteen. Van de ene dag op de andere verschijnen kerstbomen, lichtjes en uitgebreide kerststallen in woningen, winkels en op pleinen. Dat is geen toeval. Volgens een oude traditie wordt in Spanje op 8 december de kerstboom geplaatst en begint officieel de kerstperiode.

Een vaste datum in de Spaanse kerstkalender

In Nederland en België zetten veel gezinnen de kerstboom na Sinterklaas of zelfs al eerder. In Spanje werkt dat anders. Het land kent geen sinterklaastraditie en 6 december staat volledig in het teken van de Día de la Constitución, een nationale feestdag. Pas twee dagen later, op 8 december, begint voor veel Spanjaarden echt de kerstsfeer.

Die datum valt samen met de Día de la Inmaculada Concepción, de Onbevlekte Ontvangenis van Maria. Het is een officiële feestdag en maakt deel uit van de bekende Puente de la Constitución, een periode waarin veel mensen vrij zijn en tijd hebben om hun huis te versieren.

De religieuze oorsprong van 8 december

Dat 8 december zo’n belangrijke rol speelt, heeft alles te maken met de katholieke traditie. Op deze dag verklaarde paus Pius IX in 1854 officieel het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria. Deze gebeurtenis leidde in katholieke landen tot een sterke heropleving van Mariaverering.

In Spanje groeide hieruit de gewoonte om vanaf 8 december de kerstversiering te plaatsen. Niet omdat het handig was, maar omdat het moment symbolisch het begin van de kersttijd markeerde. Tot vandaag blijft die traditie overeind, zelfs bij gezinnen die niet strikt religieus zijn.

De kerstboom in Spaanse stijl

De kerstboom, of árbol de Navidad, is in Spanje inmiddels net zo ingeburgerd als elders in Europa. Je ziet hem in alle vormen en stijlen. Klassiek met rode en gouden ballen, modern in wit of zilver, of zelfs volledig minimalistisch.

In veel Spaanse huishoudens wordt de boom bewust pas op 8 december geplaatst en blijft hij staan tot 6 januari, de dag van de Reyes Magos. Dat is het moment waarop Spaanse kinderen traditioneel hun cadeaus krijgen, niet op kerstavond.

De kerststal vaak belangrijker dan de boom

Naast de kerstboom speelt de kerststal of belén een minstens even grote rol. In veel gezinnen krijgt deze zelfs meer aandacht dan de boom. De kerststal wordt zorgvuldig opgebouwd met landschappen, huisjes, waterpartijen en tientallen figuurtjes.

Typisch zijn Maria, Jozef en het kindje Jezus, omringd door herders, schapen, engelen en natuurlijk de Drie Wijzen. In sommige regio’s groeit de kerststal elk jaar een beetje verder en wordt hij een echte familietraditie.

Regionale gebruiken en bijzondere figuren

In Catalonië mag één figuur absoluut niet ontbreken: de Caganer. Dit kleine gehurkte mannetje wordt discreet in de kerststal geplaatst en staat symbool voor vruchtbaarheid, geluk en voorspoed. Voor buitenstaanders misschien verrassend, maar voor Catalanen een onmisbaar onderdeel van de kersttraditie.

Ook in steden en dorpen wordt groots uitgepakt. Veel gemeenten bouwen indrukwekkende kerststallen op pleinen, soms met levende dieren en acteurs die scènes uitbeelden. Deze plekken worden echte ontmoetingsplaatsen, vaak gecombineerd met kerstmarkten en festiviteiten.

Kerst tot Driekoningen

In Spanje eindigt kerst niet op 26 december. Integendeel. De feestperiode loopt door tot 6 januari, wanneer de Reyes Magos arriveren. Pas daarna verdwijnen kerstboom en belén weer naar zolder.

Dat langere kerstgevoel maakt december in Spanje bijzonder. De versiering komt iets later, maar blijft ook langer staan. Voor wie in Spanje woont of overwintert, voelt de kerstperiode daardoor rustiger en meer uitgespreid.

Een traditie die blijft leven

Hoewel de manier van versieren verandert en moderner wordt, blijft 8 december voor veel Spanjaarden het symbolische startschot van kerst. Het is een moment van samen versieren, familie, traditie en vooruitkijken naar de feestdagen.

Wie Spanje in december bezoekt, ziet niet alleen kerstlichtjes, maar ook een cultuur waarin kerst diep verweven is met geschiedenis, geloof en gemeenschap. En dat begint allemaal op 8 december. 

Lees meer: 

Spaanse feesten en tradities aan de zonnige Costa Blanca

Feestdagen in Spanje: tradities, zon & gezelligheid

Vier kerst in stijl: Ontdek de magie van de Spaanse kust

Wie laat Spanje schitteren? Een reis door 17 dorpen!